Электронлă вулавăш

Ку сайтра эсир чăвашла çырнă хайлавсене тупма пултаратăр. Пур хайлава та авторĕ, çырнă çул тăрăх çăмăллăн тупма пулать. Ку архива ятарласа хатĕрленĕ — сире килĕшекен хайлавсене эсир ку сайтра та, уйрăммăн уçласа илсе те вулама пултаратăр.

Пӗлме: хайлавсем вырнаҫтармалли йӗрке.

Ик шофер тавлашрĕç. Ан та чар.

Уйăраймăн.

Ах, ытла вĕри те!

Парăнасшăн мар тавра пĕри те,

калăн, пуç касуçă янычар.

Çакăн хыççăн ман автобуса

чылаччен чăмларĕ ийĕ мурĕ:

турткалашрĕ, тапрĕ, кăрт-карт турĕ.

ăшăмра тем килчĕ капланса.

Османсен империне асилтĕм,

Дунайçи пăлхарĕн пурнăçне…

Хăр тавраш ан сулăр çын çине,

пĕр-пĕрне хаяр нихçан ан тивтĕр.

14.09.2007. Анкара. Кăнтăрла.

Тĕнчере çӳрет юмах

(Юмах мар-тăр, чăн сăмах):

Аслă Атăл хĕрринче,

Чăвашсенĕн çĕрĕнче

Микул паттăр хисепре

Хăй ларать тет ĕмпӳре.

Ларать тени тĕрĕс мар,

Ларать теме ĕçсĕр мар:

Ĕçсĕррине ĕç парать,

Ăссăррине ăс парать.

Ертсе пыран халăха

Хăвармасть вăл тăлăха,

Ун хуйхи-суйхи çинчен

Шухăш каймасть пуçĕнчен.

Пурнăçа сăнамалла

Вăл çӳрет ялтан яла.

Тулăх пултăр тет сĕтел,

Хӳхĕм пултăр тет тĕпел.

Пырăр, курăр хулине,

Шупашкарăн кӳллине.

Тирпейленĕ çав кӳлле

Пысăк тĕкĕр темелле.

Пĕрĕхеççĕ пĕрхĕчсем

Йăлтăркка шыв пĕрчисем,

Юмахри лăс юмана

Асилтерсе таçтанах.

Керменсем çĕкленнĕçем

Хӳхĕм çакă вырăнсем.

Тĕрлĕ çĕртен юрлама,

Ăмăртса чупма, курма

Хăнасем килеççĕ тет,

Питĕ тĕлĕнеççĕ тет.

Микул паттăр йăрăсскер,

Йăрăсскер те йăрăскер:

Тухса çӳрет таçта та,

Ăна кирек ăçта та

Хапăлласа кĕтеççĕ,

Татах килсе кур теççĕ.

Тĕнче ăсне ăнкарать,

Малалла

Алăк леш енче – хĕркке кулли.

Пĕр кусайрĕ сасă, кăлтăртатрĕ,

çепĕç туйăмăмсене вăратрĕ,

юн та хăй тымарĕнче тулли.

Эй, астармăш хĕр-упраç сасси,

эс мана пĕр савăнăçăн, тертĕн

çамрăк çулсене аса илтертĕн.

Йывăр иртнипе çеç пурнасси!

Тимлесе тăнлап. Çав иртнинчен

мĕн чуль сасă-кулă илтĕмест-тĕр.

Хор йĕркелĕттĕм халь вĕсенчен,

пулăттăм маэстро та хорместер.

Çав кулла пула хунать тĕнче.

Вăл чăн юрă, юрату çуратрĕ.

…Темле хĕр ман алăк леш енче

кăвакарчăн евĕр кăлтăртатрĕ.

14.09.2007. Анкара. Ир кӳлĕм

Вилнĕ, пĕтнĕ теççĕ улăпсем,

Юлнă тăприсем, çĕр куписем...

Ĕненес килмест çак сăмаха.

Тимлĕрех пăхсамăр çывăха:

Халĕ те вĕсем пурнаç иккен,

Çитĕнсех тăраç чăвашсенчен.

Çул хывать пĕри çӳл тӳпене,

Тишкерет тепри авалхине,

Виççĕмĕш тĕпчет эреш-тĕрре,

Хăш-пĕри сăнать чĕлхемĕре...

Улăпсем пур чух — пурнать чăваш,

Унăн пулĕ паттăрла малаш.

Халь пĕрне илер-и мухтаса?

Чăннипех вăл тивĕçлĕ чыса.

Кашкăр Хуначи текенскере

Сахал мар пĕлеççĕ тĕнчере.

Нимĕçпе якут, хакас çынни

Ăс ыйтса пĕлет унран çĕнни...

Пĕчĕк Хуначи пĕррехинче

Ларнă улăп тĕмески çинче.

Сасăпа калать сисмесĕрех:

«Эх, пуласчĕ улăп евĕрех...».

Ак хайхи такам çĕр айĕнчен

Сас парать: «Ăс пух ваттисенчен.

Ăспала çĕнтерĕн эс хĕçе,

Пуринчен малтан пуç тай ĕçе...».

Улăпа ача итленĕ тет,

Хушнине тума пикеннĕ тет,

Çак ĕçпе ялан супа-супа

Хăй те тухнă чаплă улăпа.

Пухнă вăл чăвашăн ăс-халне,

Пынă ăнтарса ун ĕç-хĕлне.

Сиплеме вĕрентрĕ пурнăçа

Малалла

Кунашкал пулманччĕ-ха чылай,

тĕлĕкре эп кĕçĕр темĕн супнă.

Тăван кил, кукаç та кукамай

инçетре мана шыранă, тупнă.

Мĕн каласшăн пулнă-ши вĕсем?

Пӳрт лартас пирки кăштах шутлап пек,

пур пек палăртса хурайнă лаптăк…

Мĕн тăватăр эсĕр, ватăсем?

Çын тăвас пулать ман хĕрĕмрен,

кĕнеке таврашĕ та çырасшăн.

Тин пуçларăмччĕ-çке ĕмĕре.

Тăхтăрсам, çĕр амăшĕ, çĕр ашшĕ!

ăнланаймĕç тĕрĕкри туссем те.

Палăртса хуни – малтан мала,

ăслăхра кĕтеç туман ĕçсем те, –

пурнмалла-ха манăн,

пурнмалла!

Юпа уйăхĕ вăл вĕçĕ мар.

Эп çуралнă. Аннепе мăнукăм…

Ан хăтланăр-ха çапла тăрукăн.

Ятранах хыватăп çураçма.

Анкара. Пит шавлă Кăзăл ай.

Хăна çуртĕнче эп çурта çутрăм.

Кун пекки пулманччĕ çав чылай.

Тĕлĕкре эп кĕçĕр темĕн супрăм…

14.09.2007. Анкара. Ир кӳлĕм.

Çуралнă тăван ен — манăн Канаш ен,

Ыр сунса кĕтет вăл мана кунсерен.

Чунран савăнатăп тăван енпеле,

Чĕререн саватăп хамăн тĕп киле.

Кунта сар хĕвел те пăхать ăшăрах,

Ачашлать çил лăпкăн кашни утăмрах.

Савнă ен асамлă, вăл ман Канаш ен,

Илĕртет чуна пĕр курăнса хитрен.

Сар тинĕс пек анлă тырă пуссисем,

Куçа тыткăнлаççĕ тарăн çырмасем.

Тăван ен вăрманлă, улăхлă, пуян,

Çыннисем ыр пиллĕ, чунпала пуян.

Шăпчăксем юрлаççĕ кунта хитререх,

Сывлăшĕ те уçă, чуна имлĕрех.

Аслут та мăнаçлăн юрласа юхать,

Ман кунта чĕре те канлĕрех тапать.

Манăн чуна çывăх ачари туссем,

Ялан ыр сунаççĕ паллакан çынсем.

Шурă акăш евĕр ларать хитре шкул,

Ас пухнă кунта эп, чупнă вунă çул.

Тăван ен асамлă çĕр сĕткенĕпе

Вăй илсе эп ӳсрĕм пысăк ĕмĕтпе.

Сана юрататăп çывăх Канаш ен,

Малашне татах та эсĕ чечеклен.

Ман çине пĕр вĕçĕм тинкеретĕн,

килĕшместĕн, тек чĕрре кĕретĕн,

Кипра пĕрлештеретпĕр тетĕн.

Пĕлейсем: сая каян ĕç ку.

Османсен империне мухтатăн,

курдсене пурне пĕр пек куратăн,

сан майлах тесессĕн йăнăшатăн.

Ырламас эп пусмăра, ас ту.

Тĕрĕкре ман çук чĕлхем, хаваслăх,

пиччемсем çунаç пуласшăн аслă,

хăш енне пăхсан та çук пуласлăх.

Чăваша ямасть тăван кĕтес.

Чăваша туртать çăви-масарĕ,

Е Ишек, Çĕрпӳ, Юхма пасарĕ,

АМĂШĂПЕ шукăль Шупашкарĕ...

Çаксене ăнланăн-ши кăть эс?

13.09.2007. Анкара. Каç кӳлĕм.

Кирук матки Варвари

Куллен шырать чун варли.

Хăй вăл хĕрĕх пиллĕкре,

Чунĕ — çирĕм пиллĕкре.

Пурччĕ унăн упăшки —

Эрехшĕн çунаканни.

Тӳнсе кайрĕ кĕр енне,

Кĕрсе выртрĕ çĕр айне.

Халĕ арăм иртĕхет:

Ялан эрех юхтарать,

Арçынсене куç хĕсет,

Пĕрле пулма астарать.

Хаяр шĕвеке сыпсан

Чун каниччен алхасать.

Йĕркене кĕме ыйтсан

Тем каласа ылханать.

Бригадир пырса чĕнсен

Ятшăн хире тухкалать.

Ĕç укçи алла илсен

Унта-кунта чупкалать.

Эх, Варук, Варук, Варук,

Мĕншĕн санăн намăс çук?

Эрехшĕнех ан çунсам,

Ачусенчен вăтансам.

Тĕрĕкре пулманне пĕлтерем:

кунта курмăн ниçта вĕлтĕрен.

Шăрăхра курăксем те хăраççĕ,

пахчине-йывăçне шăвараççĕ.

Тĕлĕнтермĕш-ши çумăр çукки?

Анкара варринче – шыв сикки.

Хăш тĕлте палтлатать

тĕпсĕр танĕ? –

Пĕрĕхет сиплĕ чăртăк-фонтанĕ.

13.09.2007. Анкара. Кăнтăрла.

Василий Иванова — ĕçпе вăрçă ветеранне асăнса, сума суса

Ваçук пиччем, Ваçук пиччеçĕм,

Нихçан эс тухмăн манăçа.

Ачалăхăн чунри пичечĕн

Эс кĕтĕн манăн пурнăçа.

Эс ир-ирех лаша кӳлеттĕн,

Пыраттăн пирĕн урампа.

Кăлтăртататчĕ пит килпетлĕн

Хăв янтăланă урапа.

Кашни çыннах сунаттăн сывлăх

Йăл-йăл кулса, пуçа тайса.

Ăш пиллĕх пулнă санăн сыхлăх,

Çи-пуç тирпейлĕ те таса.

Çапла, пире эс вăрататтăн

Кун сиктермесĕр, кашни ир.

Эс командир пек курăнаттăн —

Чи ятлă-сумлă бригадир!

Мана та эс ĕçе илсеттĕн,

Ем-ешĕлех шкул ачине.

"Эс паллă çын пулатăн", — теттĕн

Вуланă май сăввăмсене.

Эпир пулнах-тăр, тен, тăрлавлă

Хастар бригадира курах:

Улăм ури те шеп тăрланă,

Лавне те кӳлнĕ хамăрах.

Ялсем халь, шел те, йăлт пушаннă,

Утатăп тунсăх урампа.

Кăлтăртатмасть-çке эпĕ шаннă

Тахçан арканнă урапа.

Малалла